PHẦN IV: SINH HỌC CƠ THỂ
CHƯƠNG I: CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG
CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG Ở THỰC VẬT
TIẾT 1: TRAO ĐỔI NƯỚC Ở THỰC VẬT
Ngày soạn: 25/08/2010
Ngày giảng: 01/09/2010
I. MỤCTIÊU.
1. Kiến thức:
- Nêu được vai trò và nhu cầu của nước đối với TV
- Học sinh phải giải thích được đặc điểm phát triển, cấu tạo cuả hệ rễ thích nghi với chức năng hút nước và muối khoáng.
- Học sinh phải mô tả được cơ chế hút ở rễ và vận chuyển nước ở thân.
- Giải thích được các con đường vận chuyển nước từ lông hút vào mạch gỗ cuả rễ, từ mạch gỗ cuả rễ lên mạch gỗ cuả thân và lên mạch gỗ cuả lá.
2. Kỹ năng:
- Phát triển năng lực quan sát, phân tích, so sánh, khái quát hoá.
- Rèn luyện kỹ năng thực hành, kỹ năng làm việc độc lập với SGK.
3. Thái độ:
Hình thành thái độ yêu thích thiên nhiên, quan tâm đến các hiện tượng cuả sinh giới.
II. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ PHƯƠNG TIỆN
- PTDH: Tranh vẽ hình từ 1.1 đến 1.5 SGK, máy tính, máy chiếu và các tài liệu có liên quan
- PPDH: Vấn đáp tìm tòi và trực quan tìm tòi
III. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số
Kiểm tra bài cũ: thay bằng giới thiệu toàn bộ chương trình sinh học 11
Bài mới:
Hoạt động cuả GV - HS
Nội dung


- Trao đổi nước ở thực vật bao gồm những quá trình nào? Vai trò cuả trao đổi nước là gì?




- Trong cây có những dạng nước chính nào? Vai trò?=> Hoàn thành bảng phân biệt các loại nước














-Trên cơ sở các kiến thức đã học ở lớp 10, hãy trình bày vai trò chung cuả nước đối với thực vật?
- Trình bày VD về vai trò cuả nước đối với thực vật?
* Trao đổi nước ở TV gồm 3 quá trình:
+ Hấp thụ nước ở rễ
+ Vận chuyển nước ở thân
+ Thoát hơi nước ở lá
I. VAI TRÒ CUẢ NƯỚC VÀ NHU CẦU NƯỚC ĐỐI VỚI THỰC VẬT
1. Các dạng nước trong cây và vai trò cuả nó
Trong cây có 2 dạng nước chính: nước tự do và nước liên kết.

Nội dung
Nước tự do:
 Nước liên kết:

Đặc điểm
- Chứa trong các thành phần cuả tế bào, trong các khoảng gian bào, các mạch dẫn…
- Không bị hút bởi các phân tử tĩnh điện hay dạng liên kết hoá học
- Vẫn giữ được tính chất vật lí, hoá học, sinh học bình thường của nước.
- Bị các phần tử tích điện hút hoặc trong các liên kết hoá học ở các thành phần của tế bào.



- Mất các đặc tính lí, hoá , sinh học cuả nước.

Vai trò
Làm dung môi, làm giảm nhiệt độ cuả cơ thể khi thoát hơi nước, tham gia một số quá trình TĐC, đảm bảo độ nhớt cuả chất NS, giúp quá trình TĐC diễn ra bình thường trong cơ thể.
Đảm bảo độ bền vững cuả hệ thống keo trong chất nguyên sinh cuả tế bào.


 2. Nhu cầu nước đối với thực vật
Cây cần một lượng nước rất lớn trong suốt đời sống cuả nó.
VD: SGK


- Hãy nêu các dạng nước trong đất và cho biết cây hấp thụ dạng nước nào?
(+ Nước tự do: nước trọng lực (cây hút dễ dàng nhưng cũng dễ rút xuống các tầng sâu cuả đất) và nước mao dẫn (cây dễ sử dụng nhất)
+ Nước liên kết: nước ngậm (bám trên bề mặt keo, cây không hấp thụ được) và nước màng (khá linh động, cây hấp thụ được nhưng khó khăn))
- Cơ quan hút nước cuả cây là gì?
(+TV thuỷ sinh: hấp thụ nước từ môi trường xung quanh bề mặt các tế bào biểu bì cuả cây.
+ TV trên cạn: hấp thụ nước dạng lỏng từ đất qua bề mặt tế bào biểu bì cuả rễ.)
- Quan sát hình 1.1 SGK và trình bày các đặc điểm cuả lông hút liên quan đến quá trình hấp thụ nước cuả rễ?
- Cây hấp thụ dạng nước nào và hấp thụ bằng cách nào?
( Cây hấp thụ được dạng nước tự do và một phần dạng nước liên kết (nước liên kết không chặt và ở thể lỏng).

- Dựa vào hình 1.2 SGK hãy cho biết có bao nhiêu con đường hấp thụ nước từ đất vào mạch gỗ?